Táo bón kéo dài và cách điều trị

Táo bón kéo dài và cách điều trị

Táo bón ngày nay đã trở thành căn bệnh của thời đại bởi lẽ ngày nay, táo bón ngày càng trở lên phổ biến. Táo bón lâu ngày có thể dẫn đến bệnh trĩ và nhiều bệnh nguy hiểm khác.

Táo bón và cách điều trị

Thay đổi chế độ ăn

Ăn nhiều chất xơ, chất bã (200g - 300g/lần/ngày). Ăn các thứ nhuận tràng: Rau đay, rau mồng tơi, khoai lang, bí đỏ, mướp, uống nhiều nước (từ 1 - 1,5l), đặc biệt là các loại nước hoa quả và nước khoáng có kali, chất rất cần cho sự vận động của ống tiêu hóa. Tránh ăn gia vị nóng, uống trà hoặc cà phê đặc.

Tham khảo: Chế độ ăn khi bị táo bón tại đây

Sử dụng Trà Senna

Trà Senna được xem là một biện pháp hữu hiệu để chữa và điều trị táo bón. Trà được làm hoàn toàn từ thảo dược tự nhiên (cây Phan Tả Diệp) nên rất an toàn, nhanh chóng và ít tác dụng phụ. Tìm hiểu về trà Senna và cách sử dụng tại đây

Trà Senna - Vị thuốc Việt chữa táo bón, nhuận tràng hiệu quả

Các thuốc dùng trong chữa táo bón


Một số loại thuốc tây như: Methyl cellulose - Dẫn chất este methyl hóa của cellulose, thường có các loại: 20, 450, 2.500 và 4.500 (tùy theo độ sánh). Loại có độ sánh trung bình cao, dùng để nhuận tràng, dưới dạng thuốc hạt hay viên nén theo liều 1-4g, chia làm vài lần trong ngày.

Thuốc nhuận tràng kích thích: Do tác dụng kích thích trực tiếp các đầu dây thần kinh ở niêm mạc ruột kết, làm tăng khả năng di động phân ở ruột, các thuốc này có tác dụng nhanh hơn tạo khối phân lớn, thường hiệu quả thể hiện sau 6-12 giờ.

Loại này nên dùng ngắn ngày và ở liều tối thiểu đủ để có hiệu quả nhằm tránh tác dụng bất lợi. Đại tiện có các chất chứa anthraquinon như cây keo, các dẫn chất của Diphenylmethan như Bisacodul, Natri Picosulfat, Bisacodyl (biệt dược Ducolax, Ulcolax...) viên nén hoặc bọc đường 5 và 10mg, thuốc đạn 10mg.

Liều dùng: Người lớn uống 5-15mg vào buổi tối trước khi khi đi ngủ hoặc nửa giờ trước bữa sáng hoặc nạp vào hậu môn buổi tối 1-2 viên thuốc đạn.

Chống chỉ định: Nghi tắc ruột, đau bụng không rõ nguyên nhân, đau bụng cấp, viêm trực tràng hoặc hạ trĩ, mất nước nghiêm trọng.

Thận trọng: Không nên dùng cho người mang thai hoặc đang cho con bú. Không dùng lâu dài (gây rối loạn cân bằng nước và loạn giải). Có ý kiến của thầy thuốc mới được dùng cho trẻ em.

Các thuốc nhuận tràng thẩm thấu: Có tác dụng rất nhanh, có thể thay thế thuốc nhuận tràng kích thích nhưng có thể gây tình trạng phân lỏng không cầm lại được, nên hạn chế sử dụng. Chúng có tác dụng bằng cách làm tăng áp suất thẩm thấu ở ruột do kéo nước vào ruột.

Đó là các muối Magiê (cacbonat, citrat, hydroxid) muối natri sulfat. Ngoài ra còn bao gồm: Lactulose, glyderol, sorbitol, macrogol. Ở thị trường có biệt dược Forlax, đó là macrogol 4.000. Đây là một hỗn hợp do trùng phân các polyme của ethylen oxid với nước, trọng lượng trung bình được ghi bằng con số đã đi kèm với tên (macrogol 4.000 có trọng lượng phân tử 4.000).

Dùng cho người lớn, kể cả bệnh nhân cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch. Ngày uống 1-2 gói, hòa tan trong 1 lít nước.

Chống chỉ định: Các chứng viêm ruột kết, hội chứng nghẽn ruột, đau bụng chưa rõ nguyên nhân bệnh trạng, suy yếu: Mất nước, suy tim nặng, ung thư đại tràng trẻ em.

Trẻ em bị táo bón có thể dùng lactulose, đóng lọ 20mll dung dịch uống (15ml = 10g) gói 15ml (có 10g), dung dịch uống 66.7%. Trẻ em uống 1-3 thìa cà phê (ngày chia 3 lần). Nếu phân mềm hoặc lỏng cần làm giảm liều. Không để thuốc ở tủ lạnh, không dùng thuốc lâu dài. Có một số trường hợp chống chỉ định

Các thuốc làm mềm phân: Tác dụng bằng cách làm giảm sức căng mặt ngoài, tạo điều kiện cho nước thấm vào phân. Điển hình là thuốc Ducosat (muối natri). Thuốc có khá nhiều tên biệt dược. Có các dạng viên bọc đường 100mg, viên nang 100-250mg. Là một tác nhân diện hoạt, làm cho nước và mỡ dễ xâm nhập vào phân, làm tăng nhu động ruột, tăng tiết nước, chất điện giải và protein ở ruột.

Uống vào buổi sáng và tối, mỗi lần 100mg với một nửa cốc nước. Trẻ em dùng nửa liều trên. Tránh dùng kéo dài. Không được phối hợp với dầu parafin. Không dùng trong cơn trĩ kịch phát, dò hậu môn, viêm đại trực tràng, xuất huyết. Thích hợp với người có tuổi, người bị cao huyết áp hay tim mạch. Dùng riêng đôi khi hiệu quả kém nên thường dùng kết hợp với các thuốc nhuận tràng kích thích.

Các thuốc làm trơn lòng ruột như dầu parafin, lansoyl, lubentyl: Các thuốc làm giảm hấp thu các vitamin tan trong dầu nên hiện ít được dùng. Trước đây hay được dùng là dầu parafin dưới dạng uống hay thụt trực tràng, với liều dùng là 15-30ml.

Có ý kiến khuyên không dùng loại này có thể gây ra những u parafin ở màng treo của ruột, có thể rỉ ra qua hậu môn gây viêm, ngứa hậu môn. Thuốc có thể gây viêm phổi nếu ợ lên và hít phải. Do đó loại này tránh dùng cho trẻ em dưới 6 tuổi, người cao tuổi, ốm yếu, và không được dùng ngay trước khi nằm ngủ.

Các thuốc làm tăng nhu động ruột: Cơ trơn của dạ dày, ruột có nhu động và nhu động này được điều khiển bởi hệ thần kinh tự động, bởi các phản xạ tại chỗ và bởi các nội tiết ở dạ dày ruột. Các nhu động này đẩy chất chứa từ dạ dày tới hậu môn. Các thuốc này có tác dụng trên một số điểm và làm tăng nhu động ruột đó. Gồm các thuốc Metoclopramid, domperidon, cisaprid. Cisaprid (tên biệt dược: Ciza, Motilax 10...) viên nén 5mg. Người lớn ngày uống 2-3 lần, mỗi lần 1 viên. Trẻ em 3-15 tuổi, ngày uống 1-2 lần, mỗi lần1/4-1/2 viên.

Chống chỉ định: phụ nữ có thai, trẻ em dưới 36 tháng, chảy máu dạ dày, tắc ruột, loạn vận động đường tiêu hóa khi dùng thuốc an thần kinh.

Tác dụng như: Co thắt bụng thoáng qua, sôi bụng, phân lỏng, nhức đầu nhẹ, hãn hữu bị co giật.

Thuốc chữa táo bón, ngoài uống còn có thể dùng qua đường hậu môn dưới dạng thuốc đạn (nạp vào hậu môn) hoặc dung dịch thụt, thích hợp cho những trường hợp cần giải quyết nhanh việc táo bón. Thuốc đạn chứa glycerol dễ kích thích sự tháo phân và sự tháo phân này thường xảy ra sau 15-30 phút. Tác dụng của thuốc có thể do cơ chế thuốc thẩm thấu nhưng có thể còn có tác dụng kích thích làm trơn, làm mềm phân bổ sung thêm.

Dung dịch thụt thường có chứa các thuốc nhuận tràng thẩm thấu để giữ lâu trong bụng hơn là các thuốc đạn. Phân bị nén chặt có thể điều trị bằng cách này.

Có dạng như thuốc Microlax, gồm có ống thuốc (chứa Natri lauryl sulfoacetat 70% + sorbitol (dung dịch 70%) + Natri citrat + canuyn 5ml. Chỉ dùng cho người lớn.

Cho canuyn vào trực tràng và bóp ống thuốc vào cho hết. Cần nhớ bóp giữ ống khi rút canuyn ra để thuốc không bị hút trở lại. Dùng 1 ống/ngày. Bơm 5-10 phút trước khi muốn đại tiện. Có loại Microlax bé dùng cho trẻ nhỏ. Có loại Microlax, gel thụt nhuận tràng dùng cho cả trẻ em và người lớn.

Riêng phụ nữ có thai khi bị táo bón chỉ dùng loại Forlax (macrogol 4.000). Thuốc này không được cơ thể hấp thụ, cũng không chuyển hóa tại ống tiêu hoá và đã được xác định là không ảnh hưởng gì đến thai nhi và trẻ nhỏ còn bú mẹ. Uống quá liều có thể bị tiêu chảy.Thuốc có thể làm giảm hấp thu các loại thuốc khác nếu uống cùng một lúc.

Nguồn: phununet.com


Sử dụng thuốc trong đông y

Trong đông y cũng có rất nhiều bài thuốc chữa táo bón hay và hiệu quả. Các bạn có thể tham khảo một số bài thuốc tại địa chỉ: http://vietnamhealth.vn/blogs/kien-thuc-ve-tao-bon/nhung-bai-thuoc-dong-y-chua-tao-bon

Xem thêm: Phương pháp chữa táo bón hiệu quả